لَمَجْنُونٌ ؛ « 1 » و گفتند : اى كسى كه قرآن بر او نازل شده است ، به يقين تو ديوانه‌اى » . اين آيه قرينه است بر اينكه مقصود خداوند از ذكر در آيهء حفظ كه پس از آن آمده ؛ مشخصا قرآن است نه پيامبر و دليلى وجود ندارد كه خلاف اين - ظاهر - اراده شده باشد . « 2 » دفع يك شبهه ؛ در اينجا شبهه‌اى مطرح شده است كه بايستى به دفع آن بپردازيم : امام رازى مىگويد : « قاضى « 3 » در رد كسانى كه مىپندارند قرآن دچار تغيير شده ، به آيهء حفظ استدلال كرده است ؛ زيرا اگر قرآن دچار تغيير مىشد ديگر محفوظ نمىماند » . امام رازى - در پى آن - مىگويد : « اين استدلال ضعيف است ؛ زيرا به منزله « اثبات شىء بنفسه » « 4 » است ؛ چون كسانى كه معتقدند قرآن دچار تغيير شده است شايد بگويند حتى خود آيهء حفظ از جمله زوائدى است كه ملحق به قرآن شده است » . « 5 » استاد بزرگوار آيت اللّه خويى مىگويد : « حاصل شبهه اين است كه مدعى تحريف ادعا مىكند كه خود آيهء حفظ دچار تحريف شده است ، زيرا آن نيز بخشى از قرآن است ، بنابراين براى نفى تحريف نمىتوان به آن استدلال كرد زيرا دور باطل « 6 » است » . آنگاه ايشان به اين شبهه چنين پاسخ داده است : « اين شبهه بر كسانى وارد است كه معتقد به مقام ولايت ائمه اطهار عليهم السّلام نبوده و آنان را عدل و قرين قرآن - بدان‌گونه كه در حديث ثقلين آمده است - نمىشناسند ؛ زيرا ائمه اطهار عليهم السّلام به مقدار موجود از قرآن تمسك مىجسته و تمسك و استناد اصحابشان را به قرآن امضا مىنمودند ؛ بنابراين آيهء حفظ ذاتا داراى حجيت بوده و بدون ترديد مىتوان براى نفى احتمال

--> ( 1 ) . حجر 15 : 6 . ( 2 ) . ر . ك : خويى ، البيان في تفسير القرآن ، ص 226 . ( 3 ) . به نظر مىرسد مراد ، قاضى ابو بكر باقلانى باشد . ( مترجم ) . ( 4 ) . اثبات چيزى به كمك و با فرض خود آن . ( 5 ) . تفسير كبير ، ج 19 ، ص 161 . ( 6 ) . دور يعنى اين‌كه ثابت شدن هرچيزى مبتنى بر ثبوت علت آن است ، و اگر علت بر ثبوت همان چيز مبتنى باشد ، دور است و از نظر عقل امرى محال و باطل .